بیکرانه

جشن نوروز از جمله آداب و سنت های قدیمی ایرانیان است که در میان سنت های ایرانیان مسلمان باقی مانده است و حتی به مرور زمان به بزرگترین جشن ایرانی تبدیل شده است.

آفرینش از دیدگاه ایرانیان باستان :

 ایرانیان باستان درباره خلقت جهان و عمر آن عقاید خاصی داشتند به عقیده آنان      عمر جهان دوازده هزار سال تعیین شده است که خود به چهار دوره سه هزار ساله تقسیم می شود

 ۱- دوره ی آفرینش اصلی 

 ۲- دوره خواب اهریمنی و آغاز آفرینش جهان توسط اورمزد

  ۳- دوره امتزاج و آمیختگی خیر و شر    

۴-دوره شکست اهریمن و پیروزی نهایی اورمزد

دوره اول: دوره جنگ اورمزد و اهریمن است که اهریمن در نبرد شکست می خورد به قعر دوزخ می افتد و به خوابی سه هزار ساله فرو می رود. 

دوره دوم : در این دوره اورمزد فرشتگان را بوجود می آورد مانند بهمن و هومن فرشته نگهبان اندیشه نیک و موکل چهار پایان فرشته دوم اردیبهشت یا اشه و هشته که باعث نظم جهان می شود .فرشته سوم شهریور خشثرو ئیریوم ناظر کانی های جهان .فرشته چهارم سپنته ارمئیتی یا سپندار مذ که بانوی زمین است .فرشته پنجم خرداد یا هئورتات و امرداد  این دو نماد تندرستی و بی مرگی محسوب می شود . دوره سوم :دوره تکمیل آفرینش است در این دوره اهریمن از خواب بیدار می شود و مبارزه ادامه می یابد .

 دوره چهارم : با تولد زرتشت اخراج اهریمن ادامه می یابد.

نوروز در دوره اسلامی  با ورود آیین مقدس اسلام مردم میهن ما آیین مثنوی را وا نهادند و بتدریج به عقاید اسلام ایمان آوردند .اما برخی از سنت های قدیمی ایرانیان که با اسلام تعارض و تضاد نداشت ادامه پیدا کرد از جمله عید نوروز و حتی این عید در زمان بعضی از خلفاء اسلامی نیز برگزار می شد . بر اساس بر خی نوشته ها در روزگار خلافت حضرت علی (ع) آن حضرت به شهر انبار وارد شد و ایرانیان در حال جشن نوروز بودند . امام از آنها در مورد جشن نوروز سوال فرمودند آنها پاسخ دادند ما در ایام این جشن به دیدار هم می رویم ، دشمنی و کینه توزی را کنار می گذاریم و فراموش می کنیم .امام فرمودند که آرزو می کنم که هر روز شما در ایام سال نوروز باشد . و در برخی کتب آمده است که ظهور حضرت قائم (عج) در چنین روزی است

مراسم نوروزی  مقدمات آن چهارشنبه سوری بود آتش در نزد ایرانیان مقام والایی داشت آنها آتش را به نوعی فرزند اورمزد می دانستند و عقیده داشتند که می تواند ناپاکی ها و پلیدی ها و تاریکی ها را از میان ببرد. بطوری که ایرانیان پیش از هر جشن مذهبی به آتشکده می رفتند و به نیایش می پرداختند .واژه سوری صفت پهلوی سوریک به معنی سرخ است و در زبان فارسی   گل سوری به معنی گل سرخ از همین واژه است و از آن جهت چهارشنبه سوری به این نام خوانده می شود که در آن     آتش سرخ افروخته می شد .یکی از سنت های چهار شنبه سوری آجیل مشکل گشا بود که با تشریفاتی خاص بین مردم     به عنوان نذر تقسیم می شد .  یکی دیگر از مراسم نوروز باستان این بود که بیست روز قبل از نوروز دوازده ستون از خشت بر پا می کردند و دانه های گوناگون غلات و حبوبات را بر روی آنها می کاشتند و روز شش عید با سرود و نواختن موسیقی محصولات را جمع آوری می کردند که کاشت سبزه نیز از همان دوران باقی مانده است 

سفره هفت سین  مهمترین و اصلی ترین سنت نوروز گستردن خوان نوروزی یا هفت سین است . در گذشته اتاقی را جهت پهن کردن سفره آماده می کردند که اتاق فروردین نامیده می شد و بر روی میزی گلدان گل وکوزه آب و ظرفی از آتش می گذاشتند .اگر چه   هم اکنون شیوه ی چیدن خوان نوروز در میان اقوام و طوایف مختلف ایرانی و شهر ها و مناطق مختلف متفاوت است اما آنچه در این خوان میان همه ایرانیان مشترک است همان وجود هفت سین در سفره نوروزی است به اعتقاد برخی از محققان سفره نوروزی در نزد ایرانیان قدیم برای پذیرایی از فروهر هایی که در نوروز به خانه های خود باز می گشتند گسترده می شد .ابوریحان بیرونی قدمت این سفره را از زمان جمشید می داند و می نویسد : چون جمشید بر اهریمن که راه خیر و برکت و باران و سبز شدن گیاه را گرفته بود پیروز شد دوباره باران باریدن گرفت و گیاهان سبز شدند به همین دلیل مردم گفتند روز نو یعنی روزی نوین و دوره ای تازه پس هر کس ظرفی جو کاشت و مردم در روز نوروز در هفت ظرف  ، هفت نوع غلات را کاشته و سبز کردند .

تحویل سال

با غلبه برج حمل بر حوت سال تحویل فرا می رسد در این ساعت معمولا همه اعضاء خانواده دور سفره هفت سین جمع می شوند و قرآن می خوانند خواندن دعای تحویل سال نیز بر روحانیت این لحظات می افزاید .با فرا رسیدن لحظه تحویل سال که در گذشته با اذان و یا نواختن طبل و در این اواخر با انداختن توپ اعلام می شد .در ساعت تحویل سال هر خانواده به انجام سنت های ویژه ای می پردازد .به اعتقاد برخی از مردم گرفتن پول شگون بسیار دارد .نگاه کردن به نگین عقیق یا مروارید سنتی است که برخی به انجام آن اصرار دارند .بعضی دیگر از مردم از چند دقیقه قبل از سال تحویل حرف نمی زنند و بعد از یال تحویل پس از خوردن شیرینی صحبت می کنند به اعتقاد برخی از مردم بعد از حلول سال جدید اولین کسی که وارد خانه می شود باید شخص خوش قدمی باشد